Financiering

StrohalmGemeenten en steden die op zoek zijn naar financiering voor adaptatiemaatregelen, kunnen die via verschillende manieren vinden:

1. Meekoppelen via de bestaande begroting

Meekoppelen houdt in dat adaptatie onderdeel gemaakt wordt van de reeds geplande activiteiten van de lokale overheid. Meekoppelen gebeurt bijvoorbeeld wanneer de wegen in een gemeente moeten vernieuwd worden en dat er vanuit adaptatie-oogpunt gekozen wordt voor asfalt dat water door laat, zodat er geen water op de wegen blijft staan en er bijgevolg minder kans is op ongelukken en files bij hevige regenval. Of budgetten die beschikbaar zijn voor inrichting van groen in de gemeente zijn bruikbaar om te zorgen voor een klimaatbestendige groene inrichting. Budgetten die beschikbaar zijn voor burgers om groendaken aan te leggen, zijn in feite ook budgetten die de gemeente of stad helpen bij klimaatadaptatie.

Meekoppelen is geschikt voor adaptatiemaatregelen die in feite slechts een kleine aanpassing vragen van de huidige infrastructuur, de ruimtelijke inrichting of beleidsactiviteiten.

2. Projectsubsidie aanvragen

Adaptatiemaatregelen die wat meer geld kosten en die om grote aanpassingen en werken vragen, maar ook adaptatiemaatregelen die vragen om participatie van mensen, kunnen gefinancierd worden uit allerlei beschikbare projectsubsidies die door Europa, Vlaanderen of de provincies worden aangeboden. Er zijn drie typen subsidies: subsidies voor onderzoek, subsidies voor planvorming en ontwikkeling en subsidies voor realisatie van de maatregelen. Via een zoekfunctie met trefwoorden worden de relevante projectsubsidies getoond. Er kan geselecteerd worden op:

  • Financierder: Vlaams, Europees, Provinciaal, Belgisch
  • Soort projecten: Onderzoek & ontwikkeling, plannen, realisaties, educatie
  • Voor wie: Bedrijven/Landbouw, Lokale overheden, Regionale/nationale overheden, Universiteiten/onderzoekscentra

3. Private financiering

Enkele adaptatiemaatregelen leveren baten en soms zelfs winst op voor private actoren. Die adaptatiemaatregelen kunnen in aanmerking komen voor private financiering. Dit is financiering door bedrijven, door banken en/of financiering door burgers. Vaak is het gunstig om dan een publiek-private samenwerking op te zetten.

  • In een publiek-private samenwerking de baten en kosten identificeren en een verdienmodel ontwikkelen voor de elementen die inkomsten kunnen opleveren of kosten besparen. Die kunnen dan de kostenposten in de samenwerking (gedeeltelijk) financieren.
  • Burgers zijn soms bereid om te investeren in projecten die een rendement hebben. Vooral als dat rendement hoger is dan de opbrengsten van hun spaargeld via de bank, zijn ze geïnteresseerd om hun geld te beleggen in projecten. Dit concept wordt nu al vaak toegepast op windmolenparken. Er zijn mogelijkheden om dit ook toe te passen voor adaptatieprojecten.
  • Als de private partijen niet onmiddellijk het geld beschikbaar hebben, dan kan de lokale overheid een lening opzetten, die dan geleidelijk aan wordt terug betaald.
  • Er kan ook een revolverend fonds opgericht worden door overheden voor bedrijven in het kader van adaptatieprojecten. Dit betekent dat er tijdelijk publieke middelen beschikbaar komen die later terug betaald worden, eventueel met een rente. Die nieuwe inkomsten worden vervolgens weer ingezet in nieuwe projecten.
  • Projecten laten financieren door banken vanuit verzameld investeringsgeld via hun groene obligaties. 
  • Projecten die aanzienlijk de kans op schade of gezondheidsimpact verminderen mee laten financieren via de verzekeringsmaatschappijen. Zij hebben immers baat bij dergelijke projecten omdat zij hierdoor minder schadeclaims zullen ontvangen.

Ook kan de lokale, provinciale of Vlaamse overheid garant staan voor aanwezige financiële risico’s waardoor de private partijen toch geneigd zijn om te investeren in het adaptatieproject, waar de bedrijven inkomsten uit kunnen genereren of kosten besparen.